Ribella (Yarış Atı) Kimdir? Türk Yarışçılığının Efsane Kraliçesi, Dubai Zaferi ve Kariyeri

Türk at yarışçılığı tarihinde nice şampiyon safkanlar gelip geçmiştir; ancak yalnızca birkaçı hem yurt içinde erkek rakiplerine kök söktürmüş hem de sınırların ötesine geçerek Türk bayrağını dünya sahnesinde göndere çektirmiştir. İşte bu destansı başarı hikayesinin kadın kahramanı, pistlerin tartışmasız kraliçesi Ribella‘dır.

Kariyeri boyunca start aldığı 61 resmi koşuda 27 birincilik ve 20 Grup yarışı zaferi (3’ü Grup 1) elde eden, 2005 yılında Dubai World Cup Karnavalı’nda kazandığı tarihi Cape Verdi koşusuyla Dubai’de yarış kazanan ilk Türk safkanı unvanını alan ve usta jokeyler Selim Kaya ile Halis Karataş idaresinde efsaneleşen Ribella; cesareti, inatçı yarış karakteri ve tükenmeyen kalbiyle yarışseverlerin gönlünde taht kurmuştur.

Peki, şampiyon kısrak Ribella kimdir, kimin atı olarak koşmuştur, Dubai’yi nasıl fethetmiş ve pistlere nasıl veda etmiştir? Bu kapsamlı biyografi rehberinde Türk yarışçılığının kraliçesini mercek altına aldık.

Bir Efsanenin Doğuşu: Şampiyon Kısrak Ribella Kimin Atı ve Pedigrisi Nedir?

1999 doğumlu doru dişi Safkan İngiliz atı Ribella, İrlanda’da W.G. McKinley tarafından yetiştirilmiş, Türk atçılığının entelektüel ve vizyoner yetiştiricilerinden merhum Selman Taşbek tarafından Türkiye’ye kazandırılmış ve tüm yarış hayatı boyunca Taşbek Ekürisi forması altında mücadele etmiştir.

Safkanın pedigrisindeki uluslararası kan hatları, onun yarış pistlerinde neden benzersiz bir dayanıklılık ve mücadele gücüne sahip olduğunu açıkça göstermektedir:

• Baba Hattı (Sire): Fairy King temsilcisi olan ve Northern Dancer hattından gelen İrlanda menşeili Revoque.
• Anne Hattı (Dam): Dünyaca ünlü Last Tycoon kızı Tajarib.

Ribella klasik bir dişi yarış atı gibi narin ve kırılgan değildi. Geniş göğüs yapısı, güçlü omuzları ve gözlerindeki savaşçı bakışla daha taylık döneminde farklı bir kumaşa sahip olduğunu belli etmiştir. Sahibi Selman Taşbek’in deyimiyle o, “Yarış koşacağını anladığında sevinen, idmana ve koşuya iki kişinin zor zapt ederek götürdüğü, hayatı boyunca hiçbir yarışını yürüyerek bitirmemiş emsalsiz bir savaşçıydı.”

Taylıktan Zirveye: Kısrak Koşusu Zaferi (2002)

2 yaşında yarış hayatına adım atan Ribella, asıl patlamasını 3 yaşlı döneminde yaptı. 2002 yılında Türk yarışçılığının dişilere mahsus en büyük klasiği olan G1 Kısrak Koşusu‘nu kazanarak sezonun en iyi dişi tayı olduğunu ilan etti. Aynı yıl Taşbek Ekürisi’nin bir diğer safkanı Fernando’nun Gazi Koşusu‘nu kazanmasıyla birlikte 2002 yılı, ekürinin Türk yarışçılık tarihindeki altın yılı olarak kayıtlara geçti.

Dubai Fatihi: Nad Al Sheba ve 2005 Cape Verdi Zaferi

Ribella’yı yalnızca Türkiye’nin değil, dünya yarış otoritelerinin de saygıyla andığı bir fenomene dönüştüren olay, 2005 yılında Birleşik Arap Emirlikleri’nde düzenlenen Dubai International Racing Carnival (Dubai Uluslararası Yarış Festivali) oldu.

Dönemin efsane hipodromu Nad Al Sheba‘da piste çıkan Ribella, 3 Şubat 2005 tarihinde 1600 metre çim pistte koşulan prestijli Cape Verdi Koşusu‘nda usta jokey Halis Karataş idaresinde start aldı.

• Tarihi Düzlük Hücumu: Dünyanın en güçlü ahırlarından gelen elit yabancı kısrakların yer aldığı koşuda Ribella, son 200 metreye kadar bariyer dibinde sabırla bekledi. Düzlüğe çıkıldığında Halis Karataş’ın teşvikleriyle dış kulvardan akıl almaz bir sprint aksiyonu başlatan şampiyon, rakiplerini tek tek avlayarak finiş çizgisini en önde geçti.
• Tarihe Geçen İlk: Bu muazzam birincilik sayesinde Ribella, Dubai’de koşu kazanan ilk Türk atı olarak tarihe altın harflerle kazındı. Türk atçılığının uluslararası alandaki vizyonunu ve cesaretini tüm dünyaya kanıtladı.

Selim Kaya ve Ribella: “Ben Bunu Ateşe Sürsem Gider”

Ribella’nın kariyerinde Halis Karataş ile gelen unutulmaz zaferler bulunsa da, onun ruhuna en çok dokunan ve kariyerinin olgunluk çağındaki dev zaferleri birlikte kazandığı isim usta jokey Selim Kaya oldu.

Selim Kaya ile Ribella arasındaki bağ, klasik bir sporcu-at ilişkisinin çok ötesindeydi. Selim Kaya’nın hafızalara kazınan şu sözleri, safkanın karakterini en yalın biçimde özetliyordu:

“Ribella öyle bir attı ki, ‘Ben bunu ateşe sürsem gider’ derdim. Kalbi o kadar büyüktü ki, yarış içinde ne kadar sıkışırsa sıkışsın asla pes etmez, canını dişine takar yine de potayı önde geçerdi.”

Erkek Rakiplere Meydan Okuyan Kraliçe: Başbakanlık ve FSM Zaferleri

At yarışçılığında dişi safkanların sıklet avantajına sahip olsalar dahi açık grup koşularda dönemin en sert erkek safkanlarını geride bırakması ender rastlanan bir durumdur. Ribella, bu kuralı yerle bir eden nadir şampiyonlardandı:

• 2005 G1 Başbakanlık Koşusu: 2000 metre çim pistte Sabırlı, Kaneko, Win River Win, Kurtaran ve Luxor gibi Türk atçılığının en güçlü erkek safkanlarının start aldığı bu dev randevuda Ribella, Selim Kaya idaresinde düzlükte sergilediği inanılmaz dirençle zafere uzandı.
• 2005 G1 Fatih Sultan Mehmet Koşusu: 1600 metre çim pistte süratin zirve yaptığı mücadelede, yine müthiş rakibi Sabırlı’yı geride bırakarak bir başka Grup 1 kupasını müzesine götürdü.
• Uluslararası Topkapı Koşusu (G2): 2006 yılında Veliefendi’de yabancı safkanların ve yerli şampiyonların katıldığı 1600 metrelik bu zorlu sınavda, son 100 metrede sergilediği akıl almaz geri dönüşle yarışı 1 boy farkla kazanmayı başardı.
• Zübeyde Hanım Koşusu Dominasyonu: Türk yarışçılığının en prestijli dişi koşularından biri olan G2 Zübeyde Hanım Koşusu’nu üst üste tam 3 kez (2004, 2005, 2006) kazanarak kırılması imkansıza yakın bir rekora imza attı.

Kariyer İstatistikleri ve Unutulmaz Zaferler Tablosu

Türkiye Jokey Kulübü (TJK) ve uluslararası yarış kayıtlarına göre Ribella; 2 yaşından 8 yaşına kadar aralıksız yarışmış, modern yarışçılığımızın en yüksek kazanma oranına ve mücadele direncine sahip safkanlarından biridir.

Ribella’nın Kariyerine Damga Vuran Büyük Koşular

Genel Kariyer Tablosu

Damızlık Kariyeri ve Efsaneye Veda

8 yaşına kadar yarış pistlerinde büyük bir iştah ve güçle koşan Ribella, 2008 sezonunun ardından aktif yarış hayatını noktalayarak haraya damızlık kısrak olarak çekildi.

Harada Padokya ve 2018 yılı G1 Karayel Koşusu galibi Padre Padrone gibi başarılı yavrular dünyaya getiren efsane kısrak, yarış pistlerindeki savaşçı ruhunu yeni nesillere miras bıraktı. TJK yarış programı bülteninde kısrak babası veya anne hanesinde “Ribella” adını gören yarışseverler için bu isim her zaman bir güven ve kalite sembolü olmaya devam etti.

2019 Yılında Gelen Hüzünlü Veda

Türk atçılığının kraliçesi Ribella, 2019 yılının Eylül ayında 20 yaşındayken hayata gözlerini yumdu.

Vefat haberi tüm hipodrom camiasında ve yarışseverler arasında büyük bir üzüntüyle karşılandı. Cesaretiyle nesillere ilham veren, Dubai çöllerinde Türk bayrağını dalgalandıran ve erkek rakiplerine pisti dar eden Ribella, Türk yarışçılık tarihinin ölümsüz efsaneleri arasındaki yerini aldı.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Ribella kimin atı olarak yarışmıştır?

Ribella, yarış hayatı boyunca merhum Selman Taşbek’in (Taşbek Ekürisi) atı olarak koşmuştur.

Ribella’nın jokeyi kimdir?

Ribella’nın kariyerindeki en büyük zaferlerin iki büyük mimarı vardır: Dubai’deki tarihi Cape Verdi zaferinde eyerinde usta jokey Halis Karataş yer alırken; Başbakanlık, Fatih Sultan Mehmet ve Uluslararası Topkapı koşuları gibi kariyerinin zirve Grup 1 zaferlerinde safkanı efsane jokey Selim Kaya idare etmiştir.

Ribella Dubai’de hangi yarışı kazanmıştır?

Ribella, 3 Şubat 2005 tarihinde Dubai Nad Al Sheba Hipodromu’nda koşulan Cape Verdi Koşusu‘nu jokeyi Halis Karataş idaresinde kazanarak Dubai’de yarış kazanan ilk Türk atı olmuştur.

Ribella erkek atlarla yarıştı mı?

Evet. Ribella, Türk yarışçılık tarihinde erkek rakipleriyle en çok yarışan ve onları en çok mağlup eden dişi safkanlardan biridir. G1 Başbakanlık Koşusu ve G1 Fatih Sultan Mehmet Koşusu’nda dönemin efsane erkek safkanları Sabırlı, Kaneko ve Win River Win’i geride bırakarak şampiyon olmuştur.

Ribella Gazi Koşusu kazandı mı?

Hayır. Ribella Gazi Koşusu’na katılmamış, 3 yaşlılık döneminde aynı sezonun en büyük dişi derbisi olan G1 Kısrak Koşusu’nu kazanmıştır. O yıl Gazi Koşusu’nu aynı ekürinin (Taşbek Ekürisi) bir diğer atı olan Fernando kazanmıştır.

Ribella ne zaman ve kaç yaşında öldü?

Şampiyon kısrak Ribella, Eylül 2019’da 20 yaşındayken aramızdan ayrılmıştır.